13 Ocak 2014 Pazartesi

BİR KİTAP ELEŞTİRİSİ: TÜRK’ÜN GENETİK TARİHİ-2

Eleştirimizin buraya kadar olan kısmında, metodolojiyle ilgili gördüğümüz sorunları genel olarak ortaya koyduk. Bundan sonraki bölümlerde ise, yazarın yazdıklarıyla ilgili daha detaylı bilgi vererek bize göre yanlış olan noktaları göstermeye çalışacağız.

Bu kısımda geçen “… Bir kısım akrabalarını bugünkü İsrail ile Mısır arasında bir yere bıraktılar”[1] sözü aklıma takıldı. İsrail ve Mısır sınırdaş ülkeler. İkisinin arasında bir yerlerden kası ya sınır çizgisi, ya da iyimser tahminle bugünkü Gazze olabilir. Üçüncü bir ihtimal benim aklıma gelmedi.

“M.Ö. 2.000’lerden M.Ö. 800’lere kadar dünya için birçok yönden bir var oluş yok oluş mücadelesinin cereyan ettiği dönemdir. Bu döneme karanlık çağ deniyor” [2]  sözü tashih edilmeye muhtaç görünmektedir. Zira arkeoloji ve Eskiçağ Tarihiyle ilgilenen, o dönemin yayınlarını okuyan herkes bilir ki “Karanlık Çağ” terimi kabaca M.Ö. 1.200-800 arasını kapsayan bir dönemdir ve son zamanlarda bu terimin kullanılmasının doğru olup olmadığıyla alakalı akademik tartışmalar meydana gelmektedir.

Tabii ondan önceki cümlenin de maşallahı var: “…Kafkaslar’dan Anadolu’ya oradan Lübnan, Suriye, Mısır, Libya ve Fas yoluyla İber’e geçtiler.”[3] Herhalde Tunus’la Cezayir’den geçmemek için Libya’dan Akdenize açılarak Fas’ta tekrar  karaya çıkmışlar…

Yine anı sayfada şu ifadelere tanık olmaktayız: “Yani Hz. İbrahim ve onun soyundan gelenler R1b’lidirler tıpkı Hz. İsa gibi. Evet, tıpkı onun gibi diyorum zira hem onun hem de Hz. Muhammed S.A.V. efendimizin bağlı bulunduğu kabilenin ismi Kureyştir”. [4]

Hz İsa’nın da Kureyş Kabilesinden olduğunu biz ilk kez, burada duyduk. Sanırım benim gibi pek çok kişi de burada duymuştur. Galiba Hz. İsa yaşasaydı, o da bunu bu kitaptan okuyup haber alacaktı. Yazar bu sözleri o kadar kesin söylüyor ki “elinde kanıt olmasa bunları söyleyemez, kaynakları vardır” demekten kendinizi alamıyorsunuz. Ancak önceki yorumumuzda dikkati çektiğimiz üzere, burada da kaynak gösterilmemiş.

Kitabın bazı yerlerinde Kuran’dan alıntılar yapan ya da yaptığını söyleyen [5],  “Hz. Muhammed S.A.V. Efendimiz” gibi, İlahiyat çalışmalarında olması gereken cümleler kullanan sayın yazar, Hz. Muhammed’in genetik soyuyla ilgili ne tür dna çalışmaları yapıldığını açıklasa da biz de bu konuda aydınlansak. Aynı şekilde hiç evlenmeyen ve çocuğu olmadığına inanılan, Kuran’a göre çarmıha gerilmeden evvel Tanrı tarafından göğe çıkartılan Hz. İsa’nın hangi dna verilerinden yola çıkılmış ve onun İbrahim Peygamber soyundan ve Hz. Muhammed’le akraba olduğu sonucuna ulaşılmıştır?

Bir sonraki paragrafta Hurrilerden bahseden yazar “Hurri denmesine bakmayın bunlar bir Türk boyu olan Subarlardır” der ve yine kaynak göstermez. Ancak şahsen bilmekteyiz ki özellikle Azerbaycan’da konuyla alakalı çalışan Sayın Prof. Dr. Firudin Ağasıoğlu’nun çalışmalarında bu konulara değinilmektedir. Aynı şekilde Doç. Dr. Osman Karatay’ın “İran ile Turan” isimli kitabında[6] ve Güney Azerbaycanlı alim M. Taki Zehtabi’nin “İran Türkleri’nin Eski Tarihi”[7] isimli eserinde de bu konuya az çok değinilmektedir. Yani yazar burada isimlerini verdiğimiz çalışmalardan yararlandıysa kaynaklarında neden göstermemiştir bilemiyoruz açıkçası.  

Hurrilerle ilgili yazmaya devam eden yazar bu sefer de “Gelip Bayburt’a yerleştiler.” Der ve devamla “Zamanla toprakların verimsizliğinden ve dış etkilerden dolayı ikiye bölünerek bir kısmı Urmiye Gölü çevresine kalan kısmı ise Suriye’ye göçer” der. Doğrusu yazarın bu Bayburt takıntısına bir anlam veremiyoruz. Bayburt Valiliğinin sitesinde Bayburtla ilgili şu bilgiler yer almakta: [8] “Doğusunda Erzurum, batısında Gümüşhane, kuzeyinde Trabzon ve Rize, güneyinde Erzincan illeri ile çevrili Anadolu’nun kuzeydoğusunda Çoruh nehri kenarında ve denizden 1550 m yükseklikte kurulmuş 3739 km² yüzölçümlü bir ildir.” Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2012 verilerine göreyse[9] şehrin toplam nüfusu ancak 75.797’dir. Yani günümüz şartlarında bile 100 bini bulmayan bir nüfusu ancak barındıran Bayburt topraklarında, günümüzden 5 bin yıl evvel, bütün Ön Asya Coğrafyasına yayılan Hurrilere barınak sağlaması hiçbir şekilde mümkün değildir. Bu kadar ufak bir alan, o dönem ne kadar insan barındırmaktadır ki bunlar daha sonra Hazar’dan Kızılırmak’a kadar yayılabildiler? Ya da yazarın tabiriyle nasıl oldu da bir bölümü Urmiye Gölü kıyısına, diğer bölümü Suriye’ye göçtüler? Bu cümlenin mantıklı bir açıklaması var mıdır?

Yazar yukarıdaki cümlelerin hemen arkasından, bu sefer de Hititleri Türk yapmakta beis görmez.[10] Bu konuda yazıp söylemekten dilimizde tüy bittiği için, yorum bile yapmıyoruz.

Devam edelim. “Bin yıl sonra ise Avrupa’nın doğu ufkunda yeni bir R1a ve R1b dalgası belirdi. Önce Kimmerlerle Alanlar (Çerkeslerin içinde bulunduğu ikinci grup) girdiler. Bozulmuş Dorlara uymaları çok sürmedi”. Üzerinde çok uğraştığımız Kimmer kısmını bir tarafa bırakıyoruz ama Kimmerlerle Alanların bir arada hareket ettiklerini hiçbir kayıtta görmedik şimdiye kadar. Acaba yazar, bunu nereden bulmuş? Daha da garibi, “bozulmuş Dorlara uymaları” sözüdür. M.Ö. 13. Yy’da, Orta Avrupa’dan inerek Yunan anakarasını istila ederek Miken uygarlığını ortadan kaldıran, ardından Ege adaları aracılığıyla Güney Batı Anadolu’da Karia Bölgesine yerleştikleri düşünülen Dorların Kimmerlerle ve hele hele Alanlarla ne gibi bir benzerliği vardır? Daha önemlisi Dorlar, öncesinde neydiler ki, sonradan bozuldular? Yoksa yazar Dorları da mı protoTürk sayıyor?
İncelemeye devam edelim: “Bunların yanında o zaman Pontik bozkırda bulunan[11] Cermen, Gots/Ots/Uz, Burgond, Lombard, Valk ve Alanlar (Osetler) bir sel gibi Avrupa içlerine dalarak ta Roma’ya kadar indiler”[12] sözüne de itirazımız var. Burada geçen “Gots/Ots/Uz” cümlesine göre yazar Gotların Uzlarla aynı olduğunu söylüyor. Yani Doğuda yaşayan bir Germen halkı olan ve 15. Yy’a kadar Kırım’da yaşamaya devam eden Gotlarla Oğuzların 11. Yy’da Avrupa’ya geçen kolu olan Uzları aynı görüyor. Burada son zamanlarda moda haline gelen, zorlama ses benzeşmelerine bakarak herkesi Türk yapma hastalığının bir yansımasını görüyoruz. Başka bir açıklamasının olduğunu düşünmüyorum.  

Yazarın Vlak dediği Ulahlarsa, bunların yaşadıkları bölge Osmanlı kayıtlarında Eflak olarak geçen günümüzdeki Romanyasıdır. Ayrıca Kuzey Yunanistan’ın çeşitli bölgelerinde de Ulahların yaşadığı bilinmektedir. Latin kökenli bir dil konuşan bu halkla Asyalı konar-göçer Türkleri benzeştirmenin nedeni nedir? Kaynak var mıdır? Yoksa kaynak sadece ve sadece sayın yazarın kendi “özel çalışmaları” mıdır? Başka bir kaynak gösterilmediğine göre... 


[1] Sf.31.
[2] Sf. 32.
[3] Sf. 31.
[4] Sf. 31.
[5] Bkz. Dipnot: 8.
[6] Kitabın genel anlamda muhtevasına karşı da olup kitaba daha evvel bir eleştiri yazmış olsak da, yine de çalışmanın önceliğini söylemek durumundayız.
[7] M.Taki Zehtabi, İran Türkleri’nin Eski Tarihi, IQ Yay, 2010.
[10] Sf. 31.
[11] Yazar Troya’ya Turova demeyenleri ihanetle, maşalıkla suçluyor ama kendisi Karadeniz’in kuzeyindeki Doğu Avrupa Bozkırları için Pontik tabirini kullanmayı bırakmıyor. Belki Pontik sözü de protoTürk’tür(!)
[12] Sf. 33.

12 Ocak 2014 Pazar

BİR KİTAP ELEŞTİRİSİ: TÜRK’ÜN GENETİK TARİHİ-1



2012 yılının ortalarında yazdığım ve kendi bloğumda yayınladığım “İran ile Turan, Delilsiz Tarih olur mu?” başlıklı kitap eleştirisi,[1] olumlu olumsuz çeşitli eleştiriler almıştı. Ancak o günden sonra, ülkede yayınlanan bazı kitapları daha eleştirel gözle görmeye ve buna uygun şekilde bakmaya başladım. O kitapta rastladığım yanlışlıkların benzerleri ve belki daha da ağır ve fahişleri başka bazı kitaplarda, makalelerde ya da kısa yazılarda da karşıma çıkmasına rağmen
şimdiye kadar, fazla bir şey yazmak istemedim. Bunun bir sebebi işlerimin yoğunluğudur. 

Son zamanlarda, özellikle internet üzerinde gördüğüm bir ismin, Yrd. Doç. Dr. Osman Çataloluk’un “Türk’ün Genetik Tarihi” isimli çalışması da[2] uzun müddettir ilgimi çekiyordu. Kitap Eylül 2012’de basılmasına rağmen ancak elime geçti. Okumaya başladım ve bu sayede yeni bir eleştiri yazmamın vakti geldiğine kanaat getirdim.

Bu eleştiride de, adetim olduğu üzere, kendi alanım olmayan konulara, yani kitabın ana fikri olan genetikle alakalı kısımlara –bir nokta dışında- değinmeyeceğim. Zira herkes, kendi alanıyla alakalı konuşmalı, yazmalı diye düşünmekteyim.

Bu kısa ama gerekli girizgahtan sonra asıl konumuza, yani yukarıda bahsettiğimiz kitap hakkındaki kendi düşüncelerimize geçelim.

Kitap Önsöz ve Önsözden sonra yazılan “Rüya” isimli kısımla birlikte toplam 42 başlıktan ibaret, kaynakça kısmı dışında toplam 426 sayfadan oluşmakta. Gerek önsöz, gerekse adından da anlaşılacağı üzere “Rüya” adlı kısım bilimsellik iddiasında olan bölümler olmadığından (ve olamayacağından) bu konulardaki gözlemlerimizi de kendimize saklıyoruz.    
      
“Haplogrup Nedir?” adını taşıyan ilk bölüm dna ve genetikle ilgili olduğundan daha evvel de belirttiğimiz gibi, uzmanlık alanımıza girmeyen bu bölümde verilen bilgilerle alakalı olumlu ya da olumsuz bir eleştiri getirmeyeceğiz. Bu bölümün devamında “İnsan İnsanın Kurdudur Lafını Doğrulayan Millet” başlıklı kısım da, bir öncekinde olduğu gibi yine dna ve genetik ağırlıklı bir bölümdür. Ancak bölüm içinde bazı kısımlara değinmeden de geçmek istemiyoruz. Dikkat çekmek istediğim ilk cümle “… Malatya’ya Kök, Konya’ya İlk, Bayburt’a’ da Ata demek gerekir! Zira biri ata R1’in memleketi, diğeri ise R1b’linin Anadolu’da ilk yurdu diğeri ise R1b’li Hurrilerin başşehridir”[3] cümlesidir.[4] Yazarın burada kast ettiği ve pek çok yerde de ileri sürdüğü savlardan birisi ve belki de en önemlisi Çatalhöyük’te bulunan kemiklere yapılan ölçümler neticesinde Türklerin buralarda yaşadığı ya da burada yaşayan halkın Türklerle akraba oldukları, aynı soydan geldikleri iddiasıdır. İddia diyoruz, çünkü Çatalhöyük ekibinde antropolog olarak görev yapan bir akademisyenle yaptığımız görüşmede “Çatalhöyük'de 3 farklı zamanda farklı laboratuarlara DNA çalışmaları yapılmak üzere örnekler gönderildi. fakat başarılı sonuç alınamadı” şeklinde bir cevap aldık. [5] Ayrıca yine konuyla alakalı yaptığımız kısa araştırmada İngiliz Arkeolog ve Antropolog Colin Renfrew’in bir söüne rastladık: “It would have been better to use DNA samples to look for kinship, says Colin Renfrew, of the University of Cambridge. "I have always been rather unimpressed by dental data as indicating biological kinship."

However, Çatalhöyük's warm climate may have long since destroyed the skeletons' DNA, Renfrew adds. DNA has been recovered from German Stone Age farmers, but in that case researchers did not attempt to discern their social structure”[6]

Yine de başta söylediğimiz gibi DNA ve Genetik alanımız değildir ve alanımız olmayan konularda konuşmayı doğru bulmuyoruz. Yukarıda kitaptan alıntıladığımız cümlede bizi asıl ilgilendiren kısım Bayburt’un Hurriler’in Başkenti olduğu şeklindeki sözdür. M.Ö. 3 binlerin başlarından 2. Bin yılın ikinci yarısına kadar Doğu Anadolu’da Kızılırmak’tan, Hazar Denizi’ne kadar uzanan arazide yaşayan ve konar göçer yaşadıkları genel kabul gören Hurrilerin bir başkentinin olduğu, hele de bu başkentin Bayburt olduğunu şimdiye kadar hiçbir bilimsel çalışmada göremedik. Sırası gelmişken söylemekte yarar var, yazar genetikle alakalı konular dışında, çok fazla değindiği tarih, arkeoloji ve dil konularında, yani kendi alanının dışında olan konularda kaynak göstermiyor. Bunun sebebi ne ola ki acaba?

Bir de kişisel olarak anlamakta zorlandığım bir konu da, özellikle Türk Eskiçağ Tarihiyle alakalı yazanların, çizenlerin Kutsal Kitaplara atıfta bulunmaları. Daha evvel de yazmıştık bunları, başı sıkışan hemen “Kuran’da şöyle buyurulur:….”, “Tevrat’ta böyle yazıyor” türü göndermelere başlıyorlar. Müsbet ilimler tartışma yoluyla gelişir. Dini kitapların referans gösterilmeleri, ileri sürdüğünüz konunun tartışılmasını olanaksız hale getirir. Bu yüzden bu şekilde göndermelerden mümkün olduğu kadar kaçınılması gerekir.[7] Tabii eğer yazar, ileri sürdüğü görüşün tartışılmasını istiyorsa.

Yazar bir ara başlık mı, yoksa kısa bir paragraf mı olduğu belli olmayan bir sözü yazmış: (Onlar ne doğudandır ne de batıdan, Kuran’dan bir ayet).[8] “Bunun burada ne işi vardır” sorusunu bir kenara bırakarak şunu söylemek istiyorum, daha evvel hiçbir Kuran alıntısında böyle bir alıntıya rastlamadım. Bir ayet ama acaba hangi ayet?

Aynı sayfada şu cümle de dikkatimi çekiyor: “Günümüzden 18 bin yıl evvel Doğu Asya’da tek bir dil konuşuluyor ve herkes birbirini anlıyordu.” İlginç.

Ve geliyoruz asıl bombalara: “Batıya giden çoğunluğunu R1a’lıların oluşturduğu kafilenin Avrupa’da ilk karşılaştığı insan ilkel Cro Magnon’du. Burada bu mağara adamlarına insanlık öğretildi.”[9] Tabii burada kalmıyor ve okumaya devam ediyoruz: “Kültür aşısı yapıldı ve birlikte yaşamaya başlandı. M.Ö. 12.000’lerden M.Ö. 1.000’lere kadar bütün Avrupa’da hakim kültür protoTürk Kültürü, başat dil de Türk Dili idi. Zamanla adam ettiklerinin sayısı çoğalınca onların toplumları da ele geçirildi hem de ormanda ya da mağarada yaşar halde bulup adam ettikleri ya da baş eğdirdikleri tarafından. Mağara adamları medeni bozkırlının bütün teknik ve maharetlerini öğrenince ya da yönetimi ele geçirince efendilerine ya tamamen kıydılar ya da mankurtlaştırdılar. Ölüm acısıyla korkutarak kendi dillerini konuşmaları yasaklanınca dillerini unuttular.”[10] Bu yazılanlar güzel bir film senaryosu olabilir. Ama ya gerçekler?

Gerçekler tabii kimsenin bilemeyeceği şeyler. Zira yazı yok. Yazı olmayınca dil de yok. Dil olmayınca da atış serbest!

Yine yukarıda M.Ö. 12.000’lerden itibaren olduğu ileri sürülen hakimiyet bir alt paragrafta M.Ö. 16.000’lere giderken[11] bir sonraki sayfada yine M.Ö. 12.000’lere çekilir.[12]

Aynı sayfanın sonunda Kelt soyundan Galatlar da Türk yapılmakta. [13] İşin tuhafı, ilerleyen sayfalarda zamanla Anadolu’da nüfus kalmamıştı diyen yazar, burada 1924 yılındaki Mübadele’de Yunanistan’a gönderilen Karamanlıları bu Galatların torunları olarak addediyor. [14]

Aynı sayfada şöyle bir suçlama da var: “Kim ne derse desin Turova R1b’li ve protoTürktür! Kim buna Troya diyorsa batının maşalığını yapıyor demektir!”[15] İyi de kıymetli yazar burada neden Turova dediğini, M.Ö. 2.200’de protoTürkler tarafından kurulduğunu iddia ettiği şehirde yazıyla alakalı olarak nelerin ortaya çıkarıldığını söylemiyor. Turova söyleyişi acaba nereden çıkmıştır? Acaba Fransızca Truva sözcüğünden mi aparılmıştır? Öyleyse neyin, kimin maşalığı?










[2] Osman Çataloluk, “Türk’ün Genetik Tarihi, Togan Yay. Istanbul: 2012
[3] Not: Yazım ve imlâ hatalarına dokunulmamış, olduğu gibi verilmiştir. 
[4] Sf. 25.
[5] Bahsi geçen akademisyenle ilgili olarak, kendi ismini yayınlama noktasında izin almadığımızdan burada ismini zikretmedik.
[6] PLoS Biology, DOI: 10.1371/journal.pbio.1000536
[7] Tabii bu sözümüz ilahiyat konusunda çalışanları kapsamıyor. 
[8] Sf. 27.
[9] Sf. 27.
[10] Sf. 28.
[11] Sf. 28.
[12] Sf. 29.
[13] Sf. 29.
[14] Sf. 30.
[15] Sf. 30.

7 Ağustos 2013 Çarşamba

SERVET (SOMUNCUOĞLU) AĞABEY'İN ARDINDAN

SERVET (SOMUNCUOĞLU) AĞABEY'İN ARDINDAN

7 Ağustos 2013, 17:13

Onunla ilk olarak 2001 yılında tanışmamıza rağmen bu ilk tanışmadan aklımda fazla bir şey kalmamış. Sadece TRT'nin Harbiye'deki binasındaki kalabalık odasında oturan ve sürekli gülen, neşeli bir adam portresi.. Hepsi bu kadar. Asıl tanışmamızsa, Türk milletinin genelinin olduğu gibi, "Karlı Dağlardaki Sır" belgeseli ve "Taştaki Türkler" eseriyle oldu.

Yüzyüze asıl tanışmamız 2007 yılı kışında, Servet ağabey'in Istanbul Türk Ocakları'nın Çemberlitaş'taki binasında vermiş olduğu bir konferansın arasında gerçekleşti. Orada ayak üstü kendimi tanıtıp yapmak istediklerimden kısaca bahsettiğim zaman "işte kısa zamanda hevesi geçecek bir genç daha" şeklindeki bakışlarını ve bana çalışma saham olarak nereleri seçmem gerektiği hakkında söylediklerini hayatım boyu unutamam. İşte o tarihten başlayarak devam edecek olan dostluğumuz onun dün sabah saatlerinde geldiği yere, Tanrı Dağındaki Ata Ruhlarının yanına dönmesiyle -şimdilik- son buldu.

Kendisiyle yılda ancak bir ya da iki kere yüz yüze görüşür, kalan bütün görüşmelerimizi internet üzerinden gerçekleştirirdik. Özellikle son bir yıldır karşılaştığı zorluklardan, insanların anlayışsızlıklarından yakınır, kısa zaman içinde emekli olmak istediğinden bahsederdi. Olamadı!

Bu minvâl üzerine saatlerce, bazen sabahlara kadar süren sohbetlerimiz, onun "Neyse Adilciğim, onlar ne yaparsa apsın. Biz işimize bakalım" sözleriyle yön değiştirir, kimi zaman şakalaşmalarla, çoğu zamansa benim yorulup izin istememle son bulurdu.

Merhum Turan Yazgan hoca'ya sevgi ve saygısı çok büyüktü. Bu nedenle Turan hoca'nın vefatından sonra, hoca'nın yokluğuna alışana kadar vakfa (Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı) uğrayamayacağını, içinden gelmediğini söylemişti. Bildiğim kadarıyla da, Turan hoca'dan sonra vakfa hiç uğra(ya)madı.

Haziran ayı sonlarında yaptığımız son görüşmelerimizde benden, yurtdışındaki son projesiyle ilgili bazı şeyler hazırlamamı istemiş, ben de ulaşabildiğim bazı şeyleri ona yollamıştım. Bayram sonrası buluşacak, birlikte yapacağımız yeni bazı projeler için görüşecektik. Görüşemedik!

Yine aynı görüşmemizde, benim doktora çalışması için görüşmemin olumlu geçtiğini ve kâbul edileceğimi söylediğim zaman çok sevinmiş, her zaman söylediği sözü, ne yazık ki son olarak tekrarlamıştı: "Adilciğim, bu işler akademik çalışma olmadan yürümez."

Artık bu görüşmeler bitti. Yaptığım çalışmalar için kendisinden fikir alacağım en önemli isimden mahrumum. Ben ve Servet ağabeyi yakından tanıyan herkes iyi bir dosttan mahrum kaldığımızı biliyoruz. Umarım ki Türk milleti de nasıl büyük bir "Servet"ini kaybettiğinin farkına varır.

Durumun, benim adıma en acı taraflarından birisi de, kara haberi alır almaz, o sırada arkeolojik bir çalışma için bulunduğum Silifke'den Istanbul'a gelmek ancak araç bulamadığım için son yolculuğuna katılamamak oldu. Bu satırlarla hem Servet ağabey'in ruhundan, hem de kıymetli ailesinden özür diliyorum.

Yazması çok ağır gelen bu satırları, Atsız'ın Nejdet Sançar için yazdığı ve Sançar Beğ'in kabrinde yazılı bulunan dörtlüğün son iki dizesiyle bitiriyorum: "Tüketip Türklük için varlığını,
En metin rûh ile sessiz, öldü!"
TTK  

22 Temmuz 2012 Pazar

"İRAN İLE TURAN" GENEL DEĞERLENDİRME




Aslında bu yazı dizimizin başında beri, yazar Osman Karatay’ın “İran ile Turan” isimli kitabını eleştirdik. Bunu genel olarak kitapta verilen bilgileri irdeleyerek yaptık. Bundan sonra ise daha genel bir eleştiri yapacağız.

Kitabın genelinde gördüğümüz üzere, yazarın teorilerine en büyük ve hatta tek dayanak noktası dillerdir. Bunun dışında herhangi bir kanıt ortaya koyamamakta, koyduğunu düşündüğü kanıtlar da gayet güzel çürütülebilmektedir.

Eskiçağ Tarihi ile ilgili önce yazılı kaynaklar, arkasından arkeolojik veriler, en sonra da dil kullanılması gerekirken yazarın bu çalışmasında dil tek ve belirleyici unsur olarak kullanılmıştır. Konu ile ilgili arkeolojik herhangi bir veriyi kullanmayan yazar, bazı arkeolojik yayınları da, yayının hilafına, kendi teorisini destekler mahiyette vermiştir.

Bu satırların yazarı olarak biz de Çince bilmemekteyiz. Ancak Türk Tarihinin erken dönemleriyle ilgili olarak yapılacak her çalışma için Çincenin gerekliliğine inanmaktayız. Bu yüzden Çin kaynaklarına başvurmadan, Türk tarihinin Orta Asya’daki en erken dönemleriyle ilgili fikir üretmek bize zorlama gelmektedir. Aynı durum Ön Asya için de geçerlidir. Çivi yazısını bilmeden, hangi çivi yazısının hangi uygarlığa ait olduğunu bilmeden konuşmak son derece kolaydır. Arkeolojik malzemelerin tam bir tanımını yapmadan, arkeolojik verileri hiçbir şekilde kullanmadan eskiçağ tarihiyle alakalı konuşmak sağlıklı sonuçlara ulaşmayı engellemektedir. Hele Türk kültürünün en önemli unsurlarından biri olarak, son yıllarda ön plana çıkan kaya resimlerini incelemeden varılacak her sonuç, eksik kalmaya, yanlış olmaya mahkumdur.

Son olarak, aklımıza takılan başka bir hususu sormak istiyoruz: Kitabın baş kısmında bulunan yazara ait biyografide, yazarın  Ege Üniversitesinde öğretim üyesi olarak görev yaptığı belirtilmektedir. Biz, Ege Üniversitesi internet sitesinde, öğretim üyeleri arasında, yazarın adına rastlayamadık. Ayrıca YÖK’e bağlı http://tez2.yok.gov.tr/  adresinde de yazara ait herhangi bir çalışmayı bulamadık. Bir sır var ama ne? 

NOT: Yukarıdaki değerlendirme yazısının yayınlanmasından bir yılı aşkın bir süre geçtikten sonra, internet üzerinden bir hocamızın uyarısıyla, http://akademik.ege.edu.tr/?q=tr/bilgiler&id=2487 adresinde sayın Osman Karatay'ın güncellenmiş bilgilerine ulaştık. 

"İRAN İLE TURAN" YA DA DELİLSİZ TARİH OLUR MU?-7


“İran-Turan Savaşları” adını taşıyan 8. ve son bölümde[1] yazar, efsanelerle karışık bir halde anlatıla gelen İran-Turan Savaşlarını kendi cephesinden yorumlamıştır.

Bölümün ilk sayfalarında Massaget-Pers Savaşı[2], ardından da Perslerin ünlü İskit Seferiyle[3] ilgili Herodotos’ta geçen bilgileri aynen nakleden yazar aradaki büyük düşmanlığın nedeninin İskit/Sakaların doğudan Pers ülkesine yaptıkları saldırılarla ilgili olduğunu söylemektedir. [4] Yazarın bu görüşü doğru olabilir. Evet, biz o bölgelerle ilgili henüz bir şey bilmiyoruz. Ancak, söz konusu düşmanlığın nedenleriyle ilgili başka görüşlerimiz de bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi Mezopotamya, Mısır ve Anadolu-Yunan Dünyasını hakimiyetleri altına alan Perslerin önünde, dünya hakimiyetlerini engelleyecek tek güç olarak İskit/Sakalar bulunmaktaydı. Bu yüzden de Perslerin onlara saldırmaları gayet doğaldır. Ayrıca ilk saldırının İskitlerden gelmesi noktasında da, bahsi geçen saldırı illâ doğuda gerçekleşmiş olmayabilir. Yazarın da, önceki bölümde belirttiği gibi, İskit siyasi gücü Kafkasların kuzeyine geri çekildikleri vakit, geride pek çok İskit kalmıştır. Bu İskitlerin bir kısmı, tıpkı Kimmerler gibi, Med ordusunda asker olmuş ve ayaklanan Perslere karşı savaşmış olabilirler.

Yazar sonraki kısımlarda İran mitolojisine girmektedir. [5] Bu kısımların en ilginç tarafı yazarın, İran mitolojik kahramanı Feridun’u, Oğuz Han’la, Oğuz Han’ı Zülkarneyn ve Alp Er Tunga ile eşleştirme girişimidir. [6] Mitolojilerin, hele de büyük ve birbirlerine yakın kültürlerin mitolojilerinin birbirleriyle benzerlikleri bilinen bir şeydir. Yunan mitolojisindeki Zeus’un hikayesi de, yazarın bahsettiği hikayelerle paralel özellikler göstermektedir. Babası Kronos’u öldürmesi gibi.. O halde, bundan birkaç yıl önce mail kutuma gelen ve hâlâ sakladığım bir mailde olduğu gibi “Zeus da mı bizden?”. Buna kargalar güler.


Ayrıca bu türden çalışmalarda sıkça karışımıza çıkan "dini kitaplara atıf" olayı da ayrıca değinilmesi gerekli bir husustur. Doğu Anadolu ve Azerbaycan topraklarındaki Türk izleriyle alakalı Naci Memiş ve Sadi Bayram'ın iki makalesinde de benzer durumla karşılaşmıştık. Tanrı kelâmı olan ve mutlak bir inanmayı gerektiren kutsal kitaplara yapılacak her gönderme, o konuyu tartışılmaz kılacaktır. Tartışılmazların bilimselliği de hiçbir zaman söz konusu olamaz. 

Dediğimiz gibi, efsanelerden bahsederek yola çıkılan bu bölümle ilgili çok fazla bir şey söylemiyoruz. Çünkü efsaneler, arkeologların ya da tarihçilerin değil, öncelikle halk bilimcilerinin inceleyeceği bir alandır. Eğer tarihsel vesika ya da arkeolojik malzeme bulunamazsa, efsaneler ve dil unsurları devreye girmelidir.

“Sonuç” adını taşıyan genel değerlendirme bölümünde ise [7] yazar, kitabın başından bu yana savunduğu fikirlerin özetini vermiştir.

“Türkler Altaylar’dan köklenmemiş, oraya sonradan gitmişlerdir” sözü bizce tehlikeli bir sözdür. Zira bütün Orta Asya’nın, kadim topraklarımızın bize ait olmadığını, bizim oralara sonradan gittiğimizi söylemek, o bölgeleri ruhen elimizde çıkarmamıza, “vahşi ve barbar” addedilen Türklerin, Asyanın tamamını işgal ettiklerini kabul etmemize yol açar ki, bu herhalde şimdiye kadar pek çok Türk düşmanının aklına gelmemiş bir iştir. Orta Asya’yı elinden çıkartan Türklerin, dünyanın başka herhangi bir yerinde tutunabilmelerinin imkân ve ihtimali yoktur.

“Bugünkü Kuzey Irak, Doğu Anadolu ve Güney ve Kuzey Azerbaycan Türklerin atalarının yaşadığı yerlerdir”[8] diyen yazar, daha önce bugünkü Hakkari vilayeti topraklarına sıkıştırdığı Türk yurdunu, 15. asırdaki Akkoyunlu topraklarına genişletmiştir.

“Kürtler aynı kökten geldiği gibi, Fin-Ugor halklarının, hatta çok erken bir tarihte buradan ayrıldıkları anlaşılan Moğol ve Mançu-Tunguzların atalarının da buradan gitmiş olma ihtimali yüksektir.” diyen yazar nihayet sadede gelmiştir. Nedense bütün bu yazarların tek amacı Kürtlerin Türk olduklarını söylemek oluyor. Tıpkı, bir zamanlar Nurettin Topçu’nun, ilgili ilgisiz her konferansında “Kahpe Timur” demeyi adet edinmesi gibi.  Yalnız yazar, “Kürtler Türktür” demek yerine daha da tehlikeli bir ifade tarzı kullanıyor. Neyse, bundan sonrası da siyasi bir yazıya konu olacak derecede güzel bir konu..




[1] S. 249.
[2] S. 250-251.
[3] S. 251-252-253.
[4] S. 253.
[5] S. 253’ten itibaren.
[6] S. 266.
[7] S. 273.
[8] A.y. 

"İRAN İLE TURAN" YA DA DELİLSİZ TARİH OLUR MU?-6


Kitabın 7. Bölümü “Avrasya’da Saka Çağı” adını taşımaktadır.[1] Adından anlaşılacağı üzere, yazar bu bölümde İskit-Saka dönemini ve toplum yapısını anlatmaktadır. Bu bölümde anlatılanların bazılarını biz de kabul etmekteyiz. Kabul etmediğimiz, itirazımızın olduğu ya da soru işaretleri uyandıran bazı ifadeler içinse, burada değil başka yazılarımızda daha geniş olarak değineceğimizi bildirmek isterim. Ancak, daha önceki bölümlerde yaptığımız gibi, aklımıza ve gözümüze takılan bazı ifadelere değinmeyi ihmâl etmeyeceğiz.

Yazar, kitabının 212. sayfasında bulunan bir dipnotta şu ifadelere yer vermiştir: “.. (Kıpçaklardan bahsettikten sonra), bunun içinden de Kang adında birinin adından 11. yy’dan itibaren Kanglılar oluşmuştur” demekte ve kendisine ait başka bir çalışmaya gönderme yapmaktadır. [2] Öncelikle yazar, basit bir yakıştırma yaparak “Kang adından Kanglı sözü çıkmıştır” demektedir. Ancak konuyla ilgili Türkiyedeki en iyi çalışmalardan birisi olan sayın hocam Osman Yorulmaz’ın çalışmalarını görmemişe benzemektedir.[3] Sayın Yorulmaz, Türk Dünyası Araştırmaları Dergisinde[4] ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisinde[5] 2006 ve 2007 yıllarında yayınlanan toplam 4 (dört) makalesinde Kanglılar’ın tarihini incelemiştir. Özellikle Kanglıların menşe meselesine değinilen son makalede, onların Çin kaynaklarında adı geçen Kao-c’he’ların torunları oldukları delilleriyle ortaya konulmuştur. [6] İnternet üzerinde sadece 15 dk süren bir arama neticesi ulaştığımız bu makalelere, bu kitabın yazarının ulaşamaması diye bir durum kabul edilemez. Burada, siz okuyucularımızın aklına şöyle bir soru gelebilir: Yazar, bu kitabını Yorulmaz’ın söz konusu makalelerinden önce yazmış olamaz mı? Olabilirdi, ancak yazarın yukarıda değindiğimiz dipnotta gönderme yaptığı kendi çalışmasının yayın tarihi, yine bu çalışmanın arkasında bulunan kaynaklar bölümünde şu şekilde verilmiştir: “Karatay, Osman, “Hanakas Oğuzlarından Karakalpak ve Özbeklerin Keneges Boyuna”, Fuzuli Bayat Armağanı, der. Eyüp Ay, Ankara: 2008. S. 177-186.”. Görüldüğü gibi, yazar bu makaleyi Yorulmaz’ın çalışmalarından çok daha sonra yayınlamıştır. Ayrıca daha önce yayınlamış olsa dahi, eleştirisini yapmış olduğumuz kitap Mayıs: 2012 tarihlidir ve 4 yıl önceki bilgilerin bu kitapta tadil edilmesi gerekirdi.
“İyi bildiğimiz dönemlerde Ari halkların böyle bir kültürle (kurgan kültürü A.Y.) ilgisi yoktur. Eskiçağ’da kurgan kültürünün hâkim olduğu yerlerde ise Ariler veya Hint-Avrupalılar bulunmuyordu. Neticede Azerbaycan-Irak[7] kaynaklı olmakla birlikte, tarihi dönemlerde bozkır’a münhasır hale gelen kurgan kültürü ve onun tamamlayıcısı olan balbal ve taş babalar Sakalar’ı gittikleri yerde takip etmiştir.”[8] Kendi çalışma alanımız olması dolayısıyla bu sözlerle ilgili söyleyecek çok şeyimiz bulunmaktadır.  Kurgan, balbal ya da taş babaların Azerbaycan-Irak kökenli oldukları nereden çıkmıştır? Daha önce de değindiğimiz gibi bölgede bulunan en eski kurganlar M.Ö. 1 bin yıl civarına aittir. Bu da Manna-Mada devrine tekabül eder. Balbal ve taşbabaların benzeri[9] olarak nitelendirdiğimiz Hakkari Stelleri’nin tarihlemesi de aşağı yukarı M.Ö. 2. bin yıl sonlarına yapılmaktadır.[10] Kendi Y. Lisans tez çalışmamızda da değindiğimiz gibi, Güney Azerbaycan bölgesinde bulunan ve balbal-taş baba geleneğinin yansıtan eserlerinse tarihlemesi kabaca M.Ö. 1. bin yıl’ın ilk yarısıdır.[11] Bölgede bundan öncesine ya da sonrasına tarihlenmiş bir eser bulunmamaktadır. Ancak, bugünkü Ukrayna topraklarında M.Ö. 4. bin yıl başlarına, İtalya ve Batı Avrupa’da ise M.Ö. 4. bin yıl sonları ile 3. bin yıla tarihlenen balbal/taş baba benzeri eserleri bu kronolojinin neresine koyacağız? Eğer yazar haklıysa, yani bu ikonografinin çıkış noktası Azerbaycan/Irak coğrafyasıysa, bölgede M.Ö. 1. bin yıldan, hatta bahsettiğimiz diğer örneklere bakarak, M.Ö. 4. bin yıldan da eski benzeri heykelleri bulmamız gerekirdi. Halbuki, Orta Asyayla ve eski Türk kültürüyle ilişkisini hemen herkesin kabul ettiği Sümerlerde, Elamlarda, hatta bölgedeki herhangi bir diğer kültürde (Akad, Asur, Hitit gibi Sami ya da Hint-Avrupalı veya Guti, vs gibi akraba(?) ) bu balbal/taş babaların benzerlerine rastlanmamaktadır. Bu durumda da, yazarın bu kültürün kökenini Azerbaycan/Irak olarak belirtmesi de, şu anda elimizde bulunan arkeolojik materyallere dayanarak, havada kalmaktadır.

Yine ayrıca, İskit/ Saka önemine tarihlendirilen balbal/ taş babalar, özellikle Ukrayna bölgesinde yoğunlaşmıştır. Bunun dışındaki büyük İskit / Saka ülkesinde herhangi bir balbal / taş baba örneğine şimdiye dek rastlanılmamıştır.

Yukarıda incelediğimiz cümlenin akabinde “Doğu Anadolu’ya gelen Sakaların kalıntıları iyi bildiğimiz eski Orta ve İç Asya Türklerine ait buluntularla karşılaştırılmış, neredeyse aynilikler tesbit edilmiştir”[12] demekte ve şöyle bir dipnot vermektedir: “Bkz. Sevin ve Özfırat, “Hakkari Stelleri”, Sf. 301-330, Doğu Anadolu’daki varlıkları için bkz. Durmuş, “Anadolu’daki Kimmerler ve İskitler, s. 285-286”. [13]   

Gerek Veli Sevin kendi çalışmasında, gerekse de Aynur Özfırat’la birlikte hazırladıkları ve yazarın gönderme yaptığı makalede, [14] tarihleme olarak M.Ö. 2. bin yıl sonlarını vermektedirler. Yani İskit-Sakaların bölgeye gelmelerinden en az 300 yıl önce. İlhami Durmuş’un söz konusu makalesinde ise, arkeolojik malzemelerden ziyade Ksenophon’un Anabasis isimli eserinde anlattıklarından çıkarımlar yapılmıştır. Bölgede yapılan arkeolojik kazılarda, Kimmer, İskit gibi bozkır kökenli halkların malzemeleri bir tasnife tabi tutulmamış, incelemeleri de şimdiye kadar yapılmamıştır. O yüzden, bölgedeki varlıklarıyla ilgili elimizde maddi çok fazla kanıt bulunmamaktadır. Yani karşılaştırma yapabileceğimiz arkeolojik buluntu yoktur.

Bundan sonrasında yazar yine dil karşılaştırmalarına girerek İskit / Saka dilinden elimize ulaşan bazı dil verilerini, Türkçeyle karşılaştırmaktadır. [15]  Yalnız yazar, bu kısma geçmeden önce, Herodotos’u kaynak göstererek şu ifadeye yer vermiştir: “Nitekim Herodotos, Sakalar’da putların olmadığını söyleyerek çok önemli bir ayrıntıyı gözler önüne serer”. [16]

Kaynağa baktığımızdaysa Herodotos’ta şunu görmekteyiz: “Ares dışında heykel, sunak, tapınak kurma gelenekleri yoktur, yalnız Ares için yapılır.”[17] Görüldüğü üzere yazarın ifadesi eksiktir. Eksik ifade de bizi eksik ve yanlış kanaatlere götürür.

Yazarın, bize tuhaf gelen bir diğer iddiası ise “Herkül ile Köroğlu” adını taşıyan kısımda anlatılanlardır. [18] Adından da anlaşılacağı üzere yazar, M.Ö. 1. bin yılın ilk yarısındaki Yunan mitolojisinin önemli figürlerinden olan Herakles’i, Türk destan kahramanı Köroğlu’yla özdeşleştirme çabasına girmiştir. Bu konuyu biz değil de, bir halk bilimcinin incelemesi daha yerinde olur.

Yine bu kısımda İskitlerin boylarından birisi olan ve sonraki dönem Türk tarihinde de adlarına sıkça rastlanılan Akatzirleri, sonraki dönem Ağaç Erilerle aynılaştırma çabası görmekteyiz.[19] Acaba bozkır bölgesi halkı kendilerine neden “Ağaç Eri” ismini vermiştir?

  


[1] S. 209’dan itibaren.
[2] S. 212. Dipnot: 370.
[3] Doç Dr. Osman Yorulmaz. MSGSÜ Tarih Bölümü Öğretim Üyesi.
[4] Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, S. 162-165-166.
[5] İÜ Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi: S. 43.
[6] Bkz. Yorulmaz, “Kanglıların/Kanklıların Menşe Meselesi”,  Sf. 93’ten sonrası..
[7] Aslında Mezopotamya.
[8] S. 225.
[9] Ama aynısı değil.
[10] Bkz. Veli Sevin, Hakkari Taşları: Çıplak Savaşçıların Gizemi, YKY: 2005.
[11] Bkz. Yılmaz, Adil, “İran-Tebriz Azerbaycan Müzesinde Sergilenen Balbal Biçimli Heykeller ve Bu Heykellerin Türk Tarihi Açısından Önemi”, Yayınlanmamış Y. Lisans Tezi, MSGSÜ Sos. Bil. Ens: 2012.  
[12] S. 225.
[13] S. 225. Dipnot: 399.
[14] Belleten, LXV: 243.
[15] Sf. 227’den itibaren.
[16] S. 226.
[17] Herodotos, IV/59.
[18] Sf. 235.
[19] S. 236-237. 

18 Temmuz 2012 Çarşamba

"İRAN İLE TURAN" YA DA DELİLSİZ TARİH OLUR MU?-5


Kitabın 6. Bölümü “Ariana: Barbarların istilası” adını taşımakta ve adından anlaşılacağı gibi ağırlıklı olarak  Hint-Avrupalılardan bahseder.[1] Hint-Avrupa dilli halkların yayılım alanlarıyla birlikte tarihçelerinden bahsedilen bu kısımla alakalı olarak, bizim değil de dil bilimcilerin söyleyebilecekleri olduğunu düşünüyoruz.

Bu bölümde geçen bazı ifadeler, mantığımızı zorlamakta: “Baltık Denizi’nin batı sahillerinde çoğalan German kabileleri, Hunların başlattığı ünlü Kavimler Göçünden  en fazla etkilenen ve yurtlarını terk ederek Avrupa’yı darmadağın eden, ama kıtaya bugünkü görünümünü veren topluluklardır” sözünde olduğu gibi. [2] Batlık Denizi’nin batısında İskandinav yarımadası bulunmaktadır ve Hunların bölgeyle bağlantıları çok da net değildir. Hatta hiç yoktur. Yazarın burada sözünü ettiği, Kavimler Göçü sonrası Avrupa’ya şeklini veren Germen kabileleri, Karadeniz’in kuzey taraflarında, bugünkü Kırım’dan başlayarak batıya doğru yayılmışlardır. Yani Ostrogotlar, Vizigotlar, Gepidler, Vandallar ve Süevler. Bunların kuzey batılarında, yani Baltık Denizinin güney sahillerinden Ren Nehrine kadar olan bugünkü Almanya taraflarında ise diğer Germen kabileleri vardı. Yani Angeller, Saksonlar, Franklar, vd.

178. sayfadan başlayarak diğer sayfada da devam eden bir dipnotta şöyle denilmektedir: “Örneğin bizdeki “kele- “konuşmak” (gelin kelimesi ondan gelir ve herhalde kaynanalarca verilmiş bir isimdir)..”[3] Maalesef Türkçe bir etimoloji sözlüğü açığı bulunmaktadır. Ancak gelin sözüyle ilgili genel olarak düşünülen, “gelmek” fiilinden türemiş olması gerektiğidir. [4]  Aynı dipnotta yazar, Arapça ve İbranicedeki bazı sözlerle, Türkçe bazı sözleri vererek ses benzerliklerini sıralar. Verilen bu sözleri topyekün reddetmek şu anki bilgimizce olanaksızdır. Sadece Knesset sözü ile Kengeş sözü arasında bir benzerlik göremediğimizi söylemek isteriz. [5]

“.. Türkiye’de “aşırı milliyetçi” kimlikleriyle bilinen tarihçilerimizin bile Orta Asya’ya akınları sırasında Ari kavimlerinin “Türklerin medeni terakkisini vasıta olduklarını” iddia etmeleridir.” [6] Yazar burada, sözünü ettiği bu hocalardan örnekler verseydi keşke.. Acaba kimdir bu “aşırı milliyetçi” tarihçiler? Kişisel olarak, şimdiye kadar böyle bir tarihçiyle karşılaşmadım. Yani hem “aşırı milliyetçi” olacak, hem de “Ariler, Türkler’e medeniyet getirdiler” diyecek..

Yazarın Hint-Avrupalılar’ın devlet olgusuyla geç karşılaştıklarını göstermek için ileri sürdükleri görüşlerde de bazı eksiklikler bulunmaktadır. Evet, yazarın da belirttiği üzere Germen ve Slav boyları, devletleşme sürecine çok geç, M.S. 5. yy’dan sonra girmişlerdir. Ancak, onlardan önce dünyanın gördüğü en büyük devlet ve medeniyetlerden birisini kuran Romalılar ya da Helenistik dönem krallıklarının çoğunun da Hint-Avrupalı olduğunu unutmamak gerekir. Evet, yazarın dediği gibi Persler, M.Ö. 9. yy’da İran coğrafyasına girdiklerinde çok ilkel bir durumdaydılar. Medeniyetle birlikte, toplumun en önemli kurumlarını da, komşuları olan Elamlardan ve Medlerden almışlardır. Ancak onlardan 1.000 yıl önce Anadolu’ya yerleşerek devlet ve medeniyet kuran Hititler de Hint-Avrupalı bir halktı.

“Latince ve Türkçe” başlıklı kısım[7] da yazar, Latince bazı sözcükleri Türkçe bazı sözcüklerle eşleştirmektedir. Verdikleri örneklerden bir tanesi Türkçe yanak sözüdür. [8] Yazar bu sözü verdikten sonra, Latincesini Gena,  Yunancasını ise Genus olarak verip bunların Türkçe yanak sözcüğüyle ilişkisini böylece kurar.  Ancak ne Klasik Yunanca (Hellence) ne de modern Yunanca sözlüklerde Yanak anlamına gelen bir Genus sözüne rastlayamıyoruz. Elimizdeki (Klasik) Yunanca-Türkçe Sözlük’te Genos, ous’un karşılığı olarak “cins, soy, tür, kuşak” yazmaktadır. Bu da hemen bütün batı dillerinde ve bu diller vasıtasıyla bizim dilimizde de kullanılan “gen, genetik, jenerasyon” sözlerinin kaynağıdır.      

Yazar “Zaten Türkçe er kelimesinin karşılığı Latince vir’dir” diyor. [9] Yazarın buradaki kesin kanaatinin sebebi, galiba, Türkçe “Erdem” sözüyle Latince benzer anlama gelen “Virtus” sözünün benzerliği dolayısıyladır. Yani “erdem”in sonundaki –dem’i ve “virtus”un sonundaki –tus’u atınca kalan iki hecelerin birbirlerine olan ses benzerliğidir. 

Bundan sonraki kısımlarda da yazar sık sık ses benzerliğiyle anlam çıkartmaya devam etmektedir. “Almanca sagen, İngilizce say=Türkçe söylemek” gibi, [10]

“.. Ada’ya (Britanya Adası’na A.Y.) göç eden German kabilelerine katılan bir Hun, belki de Bulgar topluluğunun varlığını biliyoruz”.[11] Varlığını bildiğimize göre, bu topluluğun Hun ya da Bulgar olup olmadıklarını da bilmemiz gerekmez mi?

“.. Türkçe yarumak ışıldamak, parlamak demektir; yaruk ise parlak, aydınlık anlamına gelir. İngilizce’ye çok kelime veren Bulgarca’da bunun telaffuzu daruk biçiminde olacaktır.İngilizlerin dark kelimesiyle neden aydınlığı değil de karanlığı anlattıkları kendi sorunlarıdır” [12] sözüne cevap vermektense, bunu burada yayınlamayı daha uygun görüyoruz.

Görüldüğü üzere, yazar bu bölümlerde genel olarak hep dil örneklerinden yola çıkmıştır. Biz kendi uzmanlık alanımız olmayan bu konuda fazla bir şey söylemiyor, ancak konunun gerçek uzmanlarının yorumlarını da bekliyoruz.

Daha önce de değindiğimiz gibi[13] ““Bu ailenin doğu kolunu, Hint-İran veya eski ismiyle Ari ırkının dili oluşturur. Bunların yurdu, yani Arianem Harezm civarında olmalıdır” diyen yazar, bu sefer de kökenleri olarak Doğu Avrupa’yı göstermekte ve dünyaya oradan yayıldıklarını söylemektedir. [14] Ayrıca bu halkların sadece Hazar’ın kuzeyinden geçtikleri sözü de düzeltilmesi gereken bir sözdür. [15] Daha önce de değindiğimiz gibi, Hazar’ın kuzeyinde göç teorileri pek çok farklı konuyla ilgili araştırma eserlerinde yer almaktadır. Ancak eğer Hint-Avrupa halkları  Hazar’ın kuzeyinden geçtilerse, Hititlerin M.Ö. 2. bin yıl başlarında Anadolu’ya göçlerini nasıl açıklayacağız? Bazılarının dediği gibi Trakya üzerinden mi geldiler? Eğer öyleyse bu göç hareketiyle ilgili hiçbir arkeolojik malzemenin olmamasını neyle açıklayacağız? Tabii aynı sorular, Hititlerden hemen sonra Anadolu’da egemenlik kuran Frigler için de geçerlidir.

Yazar, şâheser buluşlarından birisini de burada yazmıştır: "Farsça'da rastlanan Khor (dağ) kelimesi de Slavca kelimeler gibi aynı kaynaktan alınmışlardır (yani Türkçe or-man AY). Üstelik bunun Sami dünyasına uzandığı anlaşılmaktadır, ki Mekke yakınlarındaki meşhur dağın adı Hira'dır. İsviçre'de de bir dağın adında Hor geçmektedir." [16] 

Sami dillerinde dağ ya da tepe anlamına gelen birkaç söz bulunmaktadır. Bunlar Arapça'da Tur (Tur-ı Sina vb), Cebel (Cebel-i Lübnan); İbranice'de ise Har (Armageddon sözünde geçer)'dır. Yazarın mantık kullandığını varsayarak düşünecek olursak, bütün bu dillerdeki dağ anlamına gelen sözleri, "cebel hariç" Türkçe kökenli mi sayacağız? Ya başka birisi çıkar ve "Türkçe'de bulunan Or-man sözünün başındaki or- kökü, Sami kökenlidir. Zira Sami dilleri olan İbranice ve Arapça'da yer almaktadır. Bu dillerdeki geçmişleri de, yazılı kaynaklara dayanarak M.Ö. 1. bin yıl başlarına dek gitmektedir" derse ne olacak?  Görüldüğü üzere, Amazon=Amma uzun, Niyagara=Ne yaygara şeklinde giderek tarih olmuyor. Bu şekilde giderek, olsa olsa maskara olunur..  




[1] S. 158’den itibaren.
[2] S. 168.
[3] S. 179. Dipnot: 296.
[4] Belki de “kalmak” sözünden gelmektedir. Ancak unutulmamalıdır ki, bu sadece dilci olmayan, dilin geçmişiyle ilgili bilimsel bir eğitimi olmayan bir arkeolog ve tarihçinin sözüdür.
[5] S. 179. Dipnot: 296.
[6] S. 181.
[7] S. 188.
[8] S. 189.
[9] S. 191.
[10] S. 192-193.
[11] S. 195.
[12] S. 198.
[13] Bkz. 3. Bölüm Eleştirisi.
[14] S. 203.
[15] S. 204.
[16] S. 202.